Dobór softstartu zaczyna się od silnika i maszyny, którą ma on rozpędzić. Najpierw trzeba potwierdzić zgodność elektryczną i zdolność do wykonania rozruchu. Następnie dobiera się funkcje potrzebne w układzie sterowania. Dopiero z taką listą wymagań warto porównywać produkty.

Ten poradnik dotyczy przede wszystkim trójfazowego silnika asynchronicznego klatkowego. Wyjaśnia znaczenie parametrów, wskazuje, skąd je wziąć, i kończy się przykładem wyboru urządzenia dla pompy z silnikiem 11 kW. Dane pompy i jej pracy są jawnymi założeniami dydaktycznymi; dane porównywanych softstartów pochodzą z dokumentacji producentów.

Kolejne kroki doboru:

  1. 1. Co robi softstart i kiedy go potrzebujesz?
  2. 2. Jakie dane odczytać z silnika i zebrać o maszynie?
  3. 3. Jakie warunki muszą być spełnione, żeby softstart działał poprawnie?
  4. 4. Jakie funkcje wynikają z potrzeb maszyny?
  5. 5. Jak przełożyć wymagania na filtry sklepu?
  6. 6. Przykład dydaktyczny: wybór softstartu do pompy 11 kW
  7. 7. Co powinien zawierać gotowy wynik doboru?

1. Co robi softstart i kiedy go potrzebujesz?

Softstart, czyli układ łagodnego rozruchu, wykorzystuje tyrystory — sterowane elementy półprzewodnikowe. Zmieniając moment ich załączenia w kolejnych półokresach napięcia przemiennego, reguluje wartość skuteczną napięcia podawanego na silnik. To sterowanie fazowe. Pozwala kształtować rozruch i ograniczać jego obciążenie elektryczne oraz mechaniczne. Siemens — zasada działania, rozdz. 3.2.

Rampa napięcia i nastawiane ograniczenie prądu to różne funkcje. W Siemens 3RW30 rozruch opiera się na rampie; 3RW40 ma także aktywne ograniczanie prądu. Jeżeli aplikacja wymaga zadanego limitu, sprawdź tę funkcję w konkretnym wariancie. Karta 3RW3026-2BB14 podaje brak nastawianego ograniczenia prądu. Karta modelu Siemens, instrukcja 3RW40, rozdz. 12.2.6–12.2.8.

Obniżenie napięcia zmniejsza także moment silnika. Silnik musi nadal wytwarzać moment wystarczający do poruszenia i rozpędzenia maszyny. Dlatego łagodniejszy start nie zawsze oznacza, że można dowolnie obniżyć prąd albo wydłużyć rampę. W modelach z bypassem po rozruchu prąd płynie przez obejście ograniczające straty na półprzewodnikach. Rockwell — napięcie, moment i bypass, s. 5–7.

Wybór metody zacznij od zadania:

  • Rozruch bezpośredni (DOL): do rozpatrzenia, jeżeli sieć dopuszcza taki pobór prądu przy starcie, a maszyna toleruje jego przebieg. Sama moc silnika nie wyznacza jednej granicy stosowania tej metody.
  • Gwiazda–trójkąt: do rozpatrzenia przy odpowiednim silniku, dostępie do końców uzwojeń i obciążeniu, które pozwoli na taki start. Nie każdy silnik pracujący w sieci 400 V spełnia te warunki.
  • Softstart: gdy celem jest kontrolowanie rozruchu, a późniejsza praca nie wymaga regulacji prędkości.
  • Falownik: gdy proces wymaga zmiany prędkości podczas pracy. Więcej w porównaniu softstartu i falownika.

Zasadę działania metod i znaczenie obciążenia opisuje ABB Softstarter Handbook, rozdziały o metodach rozruchu.

A zmiana kierunku obrotów? Standardowy softstart nie realizuje samodzielnie nawrotu tak jak odpowiednio sterowany napęd z falownikiem. W układzie z softstartem nawrót może wymagać osobnego układu stycznikowego i właściwej sekwencji sterowania zgodnej z instrukcją. Schneider wyjaśnia to dla ATS01, ATS22 i ATS48. Schneider — softstart a nawrót. Funkcje specjalne trzeba rozpatrywać osobno: np. ABB PSTX ma jog, czyli ruch z małą prędkością w przód i wstecz; nie należy utożsamiać go z normalną pracą nawrotną i ciągłą regulacją prędkości falownikiem. ABB — funkcje PSTX.

Wynik tego etapu: potrafisz wskazać, po co potrzebujesz softstartu i czy maszyna wymaga dodatkowo regulacji prędkości albo nawrotu.

2. Jakie dane odczytać z silnika i zebrać o maszynie?

Przygotuj zdjęcie całej tabliczki oraz symbol silnika. Sam zapis „silnik 11 kW” nie wystarczy. Część informacji znajdziesz na tabliczce, a część dopiero w karcie silnika lub dokumentacji maszyny.

Typ silnika, napięcie, częstotliwość i właściwy prąd służą bezpośredniemu sprawdzeniu zgodności. Rodzaj pracy trzeba zestawić z cyklem maszyny. Moc, prędkość i sprawność pomagają interpretować dane, lecz żaden z tych parametrów samodzielnie nie wybiera softstartu.

Dane Co oznaczają i do czego ich użyjesz
Typ silnika i liczba faz Potwierdzają, czy softstart jest przeznaczony do takiego silnika.
Napięcia, Δ/Y i częstotliwość Określają właściwe warunki zasilania i połączenie uzwojeń.
Prąd znamionowy Jest punktem wyjścia do porównania prądów silnika i softstartu. Odczytaj go dla właściwego napięcia i połączenia.
Moc w kW Określa znamionową moc mechaniczną na wale. Ułatwia wyszukanie rodziny aparatów, ale nie zastępuje prądu.
Prędkość znamionowa w obr./min Opisuje prędkość wału w warunkach znamionowych; pomaga ocenić dopasowanie silnika do maszyny.
Rodzaj pracy, np. S1, S3 lub S4 Określa warunki cieplne, dla których znamionowano silnik. Trzeba je zestawić z rzeczywistym cyklem.
Sprawność η i klasa IE Pomagają zrozumieć straty i konstrukcję silnika. Dla doboru trzeba również sprawdzić dane jego rozruchu.

Napięcia i prądy czytaj parami

Rozpatrzmy tabliczkę 3~ · 11 kW · Δ/Y 400/690 V · 22,0/12,7 A · 50 Hz.

Przy sieci 400 V przyjmujemy pracę znamionową w trójkącie i 22 A. Wartość 12,7 A dotyczy gwiazdy przy 690 V; nie jest prądem rozruchu w gwieździe przy 400 V. Dla silnika 230/400 V Δ/Y ta sama sieć 400 V oznacza pracę znamionową w gwieździe. ABB — napięcia i prąd silnika, s. 7–8.

Co zmienia rodzaj pracy silnika?

S1 oznacza pracę ciągłą przy stałym obciążeniu, trwającą do osiągnięcia równowagi cieplnej. Nie daje automatycznej zgody na dowolną liczbę uruchomień w godzinie.

S3 opisuje powtarzalne okresy pracy i postoju bez zasilania, gdy rozruch nie wpływa istotnie na nagrzewanie. S4 uwzględnia również wpływ rozruchu w powtarzalnym cyklu. Dlatego zapis „praca przerywana” wymaga rozwinięcia: ile jest startów, jak długo trwa start, praca i przerwa? Sam procent czasu załączenia nie odpowiada na wszystkie te pytania.

Dopuszczalność cyklu trzeba potwierdzić oddzielnie dla silnika i softstartu. Jeżeli na tabliczce jest S1, a maszyna ma często startować, potrzebujesz potwierdzenia takiej pracy w danych silnika; nie wystarczy sprawdzić limitu samego rozrusznika.

Definicje rodzajów pracy przedstawia ABB — tabela „Duty Cycles as per IEC 60034-1”, s. 6.

Po co znać sprawność i prędkość?

Sprawność η określa, jaka część pobranej mocy czynnej jest oddawana na wale. Przykładowo 11 kW na wale przy η = 90% oznacza około 11 / 0,90 = 12,22 kW pobranej mocy czynnej w tych warunkach. Nie wyznacza to jeszcze prądu bez uwzględnienia pozostałych danych. Sprawność i współczynnik mocy cos φ są różnymi wielkościami.

IE3 lub IE4 to klasy sprawności, a nie nastawy softstartu. Jeżeli masz właściwy prąd z tabliczki, nie zwiększaj go ponownie „o straty sprawności”. Sprawdź natomiast charakterystykę rozruchu konkretnego silnika: mniejsze straty podczas pracy nie gwarantują mniejszego prądu rozruchowego. Omawia to ABB — rozruch silników o wysokiej sprawności, s. 7–8. Sprawdź również zalecenia dla wybranego softstartu; katalog Schneider ATS01 zawiera osobne uwagi do IE3.

Prędkość znamionowa, np. 1470 obr./min, nie jest wartością, którą ustawisz na zwykłym softstarcie. W silniku asynchronicznym pracującym jako silnik prędkość wału jest mniejsza od prędkości pola wirującego. Prędkość znamionowa pomaga opisać punkt pracy maszyny; nie mówi, ile potrwa jej rozpędzanie. ABB — prędkość silnika, s. 6.

Czego tabliczka nie powie o aplikacji?

Zapisz, co napędza silnik, czy rusza pod obciążeniem, ile razy startuje i jaki jest najkrótszy odstęp między startami. Dodaj czas pracy, przerwy, wymagane zatrzymanie i temperaturę przy aparacie wewnątrz szafy.

Operator może podać rytm pracy i warunki uruchamiania. Dokumentacja maszyny lub jej producent powinny dostarczyć danych obciążenia. Dla nowego doboru prąd i czas rozruchu ocenia się z charakterystyk lub narzędzi doborowych; pomiar istniejącego napędu jest dodatkową informacją. Pomiar rozruchu bezpośredniego nie staje się automatycznie wynikiem rozruchu z softstartem.

Wynik tego etapu: masz kartę danych silnika i osobną kartę pracy maszyny. Brakującego parametru nie zastępujesz domysłem na podstawie samych kW.

3. Jakie warunki muszą być spełnione, żeby softstart działał poprawnie?

Zgodność silnika, zasilania i sposobu połączenia

Sprawdź przeznaczenie aparatu, liczbę faz silnika, napięcie i częstotliwość. Zakres Ue dotyczy toru mocy i musi obejmować napięcie zasilające silnik. „Regulacja dwóch faz” może oznaczać softstart do silnika trójfazowego, czego przykładem jest ATS01N2. Schneider — liczba faz regulowanych.

Punktem wyjścia jest połączenie standardowe in-line: softstart znajduje się w przewodach zasilających silnik. Najpierw wyjaśnimy dobór prądu dla tego układu, a następnie różnicę przy inside-delta.

Prąd pracy i warunki cieplne

Rozdziel trzy wielkości: prąd znamionowy silnika, znamionowy prąd pracy softstartu oraz prąd podczas rozruchu. Aparat oznaczony 25 A nie gwarantuje ograniczenia każdego startu do 25 A.

Dla standardowego doboru in-line sprawdź najpierw: prąd znamionowy aparatu po uwzględnieniu warunków pracy ≥ właściwy prąd znamionowy silnika. Wartość katalogową trzeba zestawić z temperaturą przy aparacie, wysokością montażu i wymaganiami chłodzenia. Spełnienie tego porównania nie potwierdza jeszcze zdolności do rozpędzenia obciążenia.

Dwie lub trzy fazy regulowane i połączenie wewnątrz trójkąta

W softstarcie sterowanym w dwóch fazach, np. Siemens 3RW30/3RW40, tyrystory regulują dwa tory, a trzeci pozostaje połączony przelotowo. Chodzi o połączenie wejścia z wyjściem tej samej fazy. Taki aparat pracuje w układzie standardowym in-line, czyli w przewodach zasilających silnik. Sterowanie w trzech fazach umożliwia rozpatrzenie układu inside-delta, ale producent musi wyraźnie dopuszczać go dla konkretnego urządzenia. Siemens publikuje osobne dane inside-delta m.in. dla 3RW52. Siemens — katalog 3RW52, dział „Inside-delta circuit”.

W połączeniu wewnątrz trójkąta elementy softstartu znajdują się w gałęziach uzwojeń. W pracy znamionowej płynie przez nie około 1/√3, czyli 58% prądu przewodowego silnika. Przy 100 A pobieranych przez silnik oznacza to około 58 A w gałęzi. Wyjaśnia to możliwość obsłużenia większego silnika tym samym rozmiarem odpowiedniego aparatu. Moc znamionowa samego silnika nie rośnie od zmiany połączenia. ABB — in-line i inside-delta, s. 46.

Do inside-delta potrzebny jest silnik dopuszczający pracę znamionową w Δ przy danym napięciu oraz dostęp do sześciu końców uzwojeń. Dlatego warto rozpatrzyć ten układ przy zastępowaniu gwiazdy–trójkąta, ale samo istnienie sześciu przewodów nie potwierdza zgodności. Praca silnika w Δ przy połączeniu in-line nie oznacza połączenia softstartu inside-delta. Trzeba osobno sprawdzić schemat, prądy i zabezpieczenia.

W dalszym przykładzie pozostajemy przy in-line. Nie stosujemy współczynnika 0,58 do doboru PSR25 ani 3RW3026-2BB14; te aparaty nie obsługują inside-delta. ABB — dopuszczone połączenia PSR, karta Siemens.

Zdolność do wykonania całego rozruchu i cyklu

Potrzebne są prąd podczas startu, jego czas, liczba startów i okresy chłodzenia. Informacja „10 startów na godzinę” obowiązuje w warunkach, dla których producent ją podał. Dziesięć startów wykonanych seriami nie musi odpowiadać dziesięciu startom równomiernie rozłożonym w godzinie.

Trzeba także potwierdzić, że przy wybranym sposobie rozruchu moment silnika wystarczy do rozpędzenia maszyny. Duża bezwładność oznacza potrzebę dostarczenia energii do rozpędzenia mas wirujących; obciążenie przy ruszaniu może dodatkowo utrudniać start. Samo wydłużenie czasu rampy nie rozwiązuje tych problemów. Rockwell — charakterystyki rozruchu.

Jeżeli nie znasz wymaganych charakterystyk, użyj danych producenta maszyny i narzędzia doborowego, np. ABB proSoft. Wynikiem ma być potwierdzenie przebiegu rozruchu, a nie przyjęcie, że dowolna pompa startuje w sześć sekund.

Zasilanie sterowania, ochrona i montaż

Zasilanie elektroniki softstartu oraz napięcie wejścia START to dwie różne informacje. Sprawdź wartość i rodzaj napięcia, np. 230 V AC lub 24 V DC, oraz schemat konkretnego wariantu. Aparat może mieć sterowanie zasilane wewnętrznie. Nie podawaj na jego wejście logiczne napięcia wybranego tylko dlatego, że jest dostępne w szafie.

Układ wymaga właściwej ochrony przeciążeniowej i zwarciowej oraz rozwiązania odłączania. Wbudowanie danej ochrony w softstart jest wyborem konstrukcyjnym; zapewnienie potrzebnej ochrony pozostaje obowiązkowe. Bypass jej nie zastępuje. Uwzględnij też pozycję montażu, odstępy i odprowadzanie ciepła według instrukcji.

Typ koordynacji 1 i 2 — co ma się wydarzyć po zwarciu?

Typ koordynacji opisuje zachowanie określonego zestawu aparatów w warunkach zwarcia. W obu typach nie może on powodować zagrożenia dla ludzi ani instalacji:

  • Typ 1: dopuszcza uszkodzenia; przed dalszą eksploatacją może być potrzebna naprawa lub wymiana części.
  • Typ 2: aparat rozruchowy ma pozostać zdatny do dalszego użytkowania. Możliwe jest dopuszczone zgrzanie styków; obowiązują czynności wskazane przez producenta. Nie oznacza to bezwarunkowego, natychmiastowego ponownego uruchomienia.

Różnicę wyjaśnia Schneider — koordynacja typu 1 i 2.

Dla Siemens 3RW30/3RW40 instrukcja wskazuje zestawy typu 1 z zalecanym wyłącznikiem silnikowym albo odpowiednimi bezpiecznikami. Dla typu 2 przewiduje dodatkową ochronę tyrystorów właściwymi bezpiecznikami półprzewodnikowymi, np. SITOR. Jest to zasada doboru tej rodziny; samo zastosowanie wkładki półprzewodnikowej nie potwierdza koordynacji dowolnego zestawu. Siemens — ochrona zwarciowa, rozdz. 8.4.

Najpierw określ wymagany typ koordynacji, potem odczytaj przebadaną kombinację w tabeli producenta. Muszą pasować pełne oznaczenia aparatów, napięcie, spodziewany prąd zwarciowy w miejscu montażu, sposób połączenia i pozostałe warunki tabeli. Przy zmianie in-line na inside-delta sprawdzenie trzeba wykonać ponownie. Dobór ochrony przeciążeniowej pozostaje osobnym zadaniem.

Wynik tego etapu: wiesz, jakie wymagania elektryczne, rozruchowe i montażowe musi spełnić każdy kandydat.

4. Jakie funkcje wynikają z potrzeb maszyny?

Teraz ustal, jakie informacje ma otrzymywać sterownik lub operator i jakie zachowanie jest potrzebne podczas zatrzymania. Te funkcje są zależne od aplikacji. Jeżeli proces wymaga konkretnego sygnału, jego brak staje się powodem odrzucenia aparatu albo rozbudowy układu.

Potrzeba Co trzeba sprawdzić
Sygnał załączenia lub pracy Znaczenie ON/RUN i warunki zmiany jego stanu. Nie jest to automatycznie pomiar ruchu wału.
Sygnał zakończenia rampy TOR / end-of-ramp, jego funkcja oraz typ wyjścia. Nie jest niezależnym pomiarem osiągniętej prędkości.
Osobne zgłoszenie awarii Dedykowane wyjście, kod błędu lub komunikacja. Sam brak RUN nie identyfikuje przyczyny.
Podłączenie do sterownika Styk bezpotencjałowy albo wyjście tranzystorowe, napięcie, prąd i zgodność obwodów.
Wymagane zatrzymanie Dostępność i działanie łagodnego zatrzymania lub innych funkcji zgodnie z instrukcją; zgodność z procesem.

NO i NC opisują stan styku w stanie odniesienia; nie oznaczają samodzielnie „praca” i „awaria”. Liczba styków ma sens dopiero po ustaleniu ich funkcji. Oceniając bypass, wyświetlacz lub komunikację, zapisz konkretną potrzebę, którą mają spełnić.

5. Jak przełożyć wymagania na filtry sklepu?

W kategorii softstarty zacznij od Ue, Ie przy 40°C oraz pól napięcia i rodzaju zasilania sterowania. Porównaj dostępne wartości z ustalonymi wymaganiami. Dla silnika 22 A sprawdzaj również aparaty 25 A lub większe, po uwzględnieniu ich warunków pracy; nie wyszukuj wyłącznie wartości dokładnie 22 A.

Następnie użyj filtrów odpowiadających potrzebom aplikacji, np. ochrony wbudowanej i bypassu. Filtr „temperatura otoczenia 60°C” nie zastępuje sprawdzenia prądu dostępnego przy tej temperaturze. Brak ochrony wbudowanej może być dopuszczalny, jeżeli przewidziano właściwą ochronę zewnętrzną.

W sprawdzonym widoku kategorii nie było osobnych filtrów liczby faz silnika, mocy ani styków pomocniczych. Te dane sprawdź na karcie produktu i w dokumentacji. Przykładowo ATS01N106FT ma 6 A; jego 3 kW dotyczy zasilania 3~ 400 V, natomiast dla 1~ 230 V producent podaje 0,75 kW. Z tytułu „1–3 fazowy, 3 kW” nie wynika obsługa jednofazowego silnika 3 kW. Karta Schneider ATS01N106FT.

6. Przykład dydaktyczny: wybór softstartu do pompy 11 kW

Najpierw pełne założenia zadania

Pompa ma pracować ze stałą prędkością. Potrzebujemy łagodnego rozruchu; nie wymagamy nawrotu ani łagodnego zatrzymania. Przyjmujemy następujące dane:

  • silnik klatkowy 3~, 11 kW, 400/690 V Δ/Y, 22/12,7 A, 50 Hz; sieć 400 V, praca w Δ i dobór in-line;
  • temperatura przy softstarcie 40°C, wysokość poniżej 1000 m i montaż zapewniający chłodzenie wymagane instrukcją;
  • 3 minuty załączenia, obejmujące rozruch, następnie 3 minuty przerwy; cykl powtarza się równomiernie;
  • na potrzeby ćwiczenia przyjmujemy, że silnik i pompa dopuszczają ten cykl, a napęd przy odpowiednio dobranych nastawach osiąga prędkość roboczą w najwyżej 6 s, z prądem nieprzekraczającym 88 A podczas całego rozruchu;
  • zewnętrzne zasilanie sterowania 230 V AC;
  • dwa wymagane sygnały: RUN oraz zakończenie rampy, oba jako styki NO bez dodatkowego przekaźnika pośredniczącego; odbiorniki sygnałów mają być zgodne z obciążalnością styków.

Wartości 88 A i 6 s są założonym wynikiem oceny rozruchu w ćwiczeniu. Nie wykonaliśmy pomiaru ani symulacji tej pompy. W rzeczywistej aplikacji właśnie te dane musisz potwierdzić. Nie wynikają one z mocy 11 kW, oznaczenia S1 ani z samego ustawienia pokrętła rampy.

Sprawdzenie trzech modeli z oferty

Siemens SIRIUS 3RW3026-2BB14 ma 25 A przy 40°C, tor mocy 200–480 V AC i sterowanie 110–230 V AC/DC. Podstawowe napięcia i prąd odpowiadają zadaniu. Ma jednak jeden styk ON (13/14), śledzący polecenie startu, a nie osobny styk zakończenia rampy. Nie spełnia więc wymaganego zestawu sygnałów w przyjętej konfiguracji. Karta Siemens, instrukcja, rozdz. 3.2.1 i 4.6.1.

Schneider Electric ATS01N232QN ma 32 A i tor mocy 3~ 380–415 V. Jego sterowanie jest zasilane wewnętrznie. Wyjście R1A–R1C sygnalizuje RUN, natomiast LO1 końca rozruchu jest tranzystorowe. Nie otrzymujemy wymaganych dwóch styków NO bez dodatkowego interfejsu. Schneider — funkcja R1, dane wyjść ATS01N232QN.

ABB PSR25-600-70 ma 25 A przy 40°C, Ue 208–600 V, Us 100–240 V AC, bypass oraz przekaźnikowe sygnały RUN i TOR. Spełnia te wymagania zadania. Ochronę przeciążeniową trzeba zapewnić zewnętrznie. Pozostaje sprawdzenie rozruchu i cyklu. Karta ABB PSR25, funkcje rodziny PSR.

Od tej chwili sprawdzamy dokładnie ABB. Nie potwierdzamy zdolności pozostałych dwóch modeli do zadanego cyklu, skoro już wymagany interfejs wykluczył je z bezpośredniego zastosowania w tym ćwiczeniu. Zmiana wymagań sygnałowych otworzyłaby ponownie ich ocenę.

Czy PSR25 przejdzie zadany rozruch i cykl?

Katalog PSR podaje zdolność rozruchową 4 × Ie przez 6 s oraz 10 startów/h przy 50% czasu załączenia i 50% przerwy. Dane doboru odnoszą się do 40°C. Dla PSR25 znamionowy prąd Ie wynosi 25 A. ABB — dane i przypisy, druk s. 9-8.

Przeprowadźmy porównanie dla naszego zadania:

  1. Praca: 25 A aparatu ≥ 22 A silnika przy przyjętych 40°C.
  2. Rozruch: katalogowe 4 × 25 A = 100 A przez 6 s; założone obciążenie to nie więcej niż 88 A przez najwyżej 6 s. Mieszcząc się w tym punkcie porównania, nie zakładamy dowolnego dłuższego rozruchu.
  3. Częstość: jeden cykl trwa 3 + 3 = 6 minut, zatem 60 / 6 = 10 startów/h.
  4. Udział pracy: 3 / (3 + 3) = 50%, a druga połowa cyklu jest przerwą. Sprawdzamy więc także warunek z przypisu, nie tylko liczbę startów.
  5. Sterowanie: nasze 230 V AC mieści się w zakresie wariantu -70; RUN i TOR spełniają wymagany typ sygnałów po potwierdzeniu elektrycznego dopasowania odbiorników.

Prąd 88 A = 4 × 22 A silnika, natomiast 100 A = 4 × 25 A aparatu. To różne podstawy obliczenia. Wartość 88 A nie jest nastawą gwarantowanego ograniczenia prądu PSR. TOR potwierdza zakończenie rampy; osiągnięcie prędkości roboczej było osobnym założeniem o zachowaniu napędu.

Dla tych założeń wybieramy PSR25-600-70 jako softstart. To wynik sprawdzenia wymagań, a nie ogólny ranking trzech marek.

Zmiana warunków: kiedy wrócić do doboru?

Jeżeli temperatura przy aparacie wzrośnie do 60°C, dla PSR stosujemy podaną przez ABB redukcję 0,8% na stopień powyżej 40°C:

25 A × [1 − (60 − 40) × 0,008] = 21 A.

To mniej niż wymagane 22 A. Potrzebny będzie model zapewniający odpowiedni prąd w nowych warunkach i ponowna ocena rozruchu. Wzór dotyczy PSR. ABB — temperatura, przypis 2, druk s. 9-8.

Dla porównywanego Siemensa odczytujemy z jego własnej karty 25 A przy 40°C, 23 A przy 50°C i 21 A przy 60°C; nie przenosimy wzoru ABB. Dane Siemens.

Jeżeli zamiast 230 V AC wymagane jest zewnętrzne 24 V AC/DC, w ABB rozpatrujemy wariant PSR25-600-11, a w tej rodzinie Siemensa 3RW3026-2BB04. Zmiana końcówki oznaczenia ma znaczenie dla zgodności; pozostałe wymagania nadal trzeba sprawdzić. Zmiana zasilania sterowania Siemensa nie usuwa wcześniejszego ograniczenia dotyczącego sygnałów. Warianty ABB, druk s. 9-6, wariant Siemens 24 V.

7. Co powinien zawierać gotowy wynik doboru?

Zapisz pełny symbol aparatu i warunki, dla których go wybrano. W naszym ćwiczeniu: PSR25-600-70, silnik 22 A w Δ przy 400 V, temperatura 40°C, przyjęty profil rozruchu do 88 A i 6 s, równomierny cykl 3 min załączenia / 3 min przerwy oraz wymagane wyjścia RUN i TOR. Taki zapis pozwala rozpoznać, kiedy zmiana procesu unieważnia wcześniejszy wybór.

Do wykonania całego układu pozostaje dobór ochrony przeciążeniowej, zabezpieczenia zwarciowego i wymaganej aparatury łączeniowej oraz odłączania według danych instalacji i tabel koordynacji. Potrzebne będą m.in. warunki zwarciowe w miejscu montażu. W naszym przykładzie nie podajemy kompletnego zestawu wykonawczego, ponieważ tych danych nie określono. Brak wbudowanej ochrony przeciążeniowej dotyczy także omawianego Siemensa i ATS01; nie jest cechą wyłącznie ABB. Karta Siemens, Schneider — ochrona ATS01.

W dokumentacji gotowego układu zapisz również typ koordynacji i konkretną tabelę producenta potwierdzającą zestaw. Sam wybór PSR25 w ćwiczeniu nie określa jeszcze typu koordynacji zestawu rozruchowego.

Przy własnej aplikacji przygotuj tabliczkę silnika, opis maszyny, jej cykl, warunki montażu i potrzebne sygnały. Jeżeli nie masz potwierdzonego prądu i czasu rozruchu, zapisz tę lukę i uzupełnij ją z producentem lub narzędziem doborowym przed uznaniem modelu za wybrany. Porównanie produktów w kategorii softstartów będzie wtedy sprawdzeniem wymagań, które potrafisz już uzasadnić.