Dobór softstartu zaczyna się od silnika i maszyny, którą ma on rozpędzić. Najpierw trzeba potwierdzić zgodność elektryczną i zdolność do wykonania rozruchu. Następnie dobiera się funkcje potrzebne w układzie sterowania. Dopiero z taką listą wymagań warto porównywać produkty.
Ten poradnik dotyczy przede wszystkim trójfazowego silnika asynchronicznego klatkowego. Wyjaśnia znaczenie parametrów, wskazuje, skąd je wziąć, i kończy się przykładem wyboru urządzenia dla pompy z silnikiem 11 kW. Dane pompy i jej pracy są jawnymi założeniami dydaktycznymi; dane porównywanych softstartów pochodzą z dokumentacji producentów.
Kolejne kroki doboru:
- 1. Co robi softstart i kiedy go potrzebujesz?
- 2. Jakie dane odczytać z silnika i zebrać o maszynie?
- 3. Jakie warunki muszą być spełnione, żeby softstart działał poprawnie?
- 4. Jakie funkcje wynikają z potrzeb maszyny?
- 5. Jak przełożyć wymagania na filtry sklepu?
- 6. Przykład dydaktyczny: wybór softstartu do pompy 11 kW
- 7. Co powinien zawierać gotowy wynik doboru?
1. Co robi softstart i kiedy go potrzebujesz?
Softstart, czyli układ łagodnego rozruchu, wykorzystuje tyrystory — sterowane elementy półprzewodnikowe. Zmieniając moment ich załączenia w kolejnych półokresach napięcia przemiennego, reguluje wartość skuteczną napięcia podawanego na silnik. To sterowanie fazowe. Pozwala kształtować rozruch i ograniczać jego obciążenie elektryczne oraz mechaniczne. Siemens — zasada działania, rozdz. 3.2.
Rampa napięcia i nastawiane ograniczenie prądu to różne funkcje. W Siemens 3RW30 rozruch opiera się na rampie; 3RW40 ma także aktywne ograniczanie prądu. Jeżeli aplikacja wymaga zadanego limitu, sprawdź tę funkcję w konkretnym wariancie. Karta 3RW3026-2BB14 podaje brak nastawianego ograniczenia prądu. Karta modelu Siemens, instrukcja 3RW40, rozdz. 12.2.6–12.2.8.
Obniżenie napięcia zmniejsza także moment silnika. Silnik musi nadal wytwarzać moment wystarczający do poruszenia i rozpędzenia maszyny. Dlatego łagodniejszy start nie zawsze oznacza, że można dowolnie obniżyć prąd albo wydłużyć rampę. W modelach z bypassem po rozruchu prąd płynie przez obejście ograniczające straty na półprzewodnikach. Rockwell — napięcie, moment i bypass, s. 5–7.
Wybór metody zacznij od zadania:
- Rozruch bezpośredni (DOL): do rozpatrzenia, jeżeli sieć dopuszcza taki pobór prądu przy starcie, a maszyna toleruje jego przebieg. Sama moc silnika nie wyznacza jednej granicy stosowania tej metody.
- Gwiazda–trójkąt: do rozpatrzenia przy odpowiednim silniku, dostępie do końców uzwojeń i obciążeniu, które pozwoli na taki start. Nie każdy silnik pracujący w sieci 400 V spełnia te warunki.
- Softstart: gdy celem jest kontrolowanie rozruchu, a późniejsza praca nie wymaga regulacji prędkości.
- Falownik: gdy proces wymaga zmiany prędkości podczas pracy. Więcej w porównaniu softstartu i falownika.
Zasadę działania metod i znaczenie obciążenia opisuje ABB Softstarter Handbook, rozdziały o metodach rozruchu.
A zmiana kierunku obrotów? Standardowy softstart nie realizuje samodzielnie nawrotu tak jak odpowiednio sterowany napęd z falownikiem. W układzie z softstartem nawrót może wymagać osobnego układu stycznikowego i właściwej sekwencji sterowania zgodnej z instrukcją. Schneider wyjaśnia to dla ATS01, ATS22 i ATS48. Schneider — softstart a nawrót. Funkcje specjalne trzeba rozpatrywać osobno: np. ABB PSTX ma jog, czyli ruch z małą prędkością w przód i wstecz; nie należy utożsamiać go z normalną pracą nawrotną i ciągłą regulacją prędkości falownikiem. ABB — funkcje PSTX.
Wynik tego etapu: potrafisz wskazać, po co potrzebujesz softstartu i czy maszyna wymaga dodatkowo regulacji prędkości albo nawrotu.
2. Jakie dane odczytać z silnika i zebrać o maszynie?
Przygotuj zdjęcie całej tabliczki oraz symbol silnika. Sam zapis „silnik 11 kW” nie wystarczy. Część informacji znajdziesz na tabliczce, a część dopiero w karcie silnika lub dokumentacji maszyny.
Typ silnika, napięcie, częstotliwość i właściwy prąd służą bezpośredniemu sprawdzeniu zgodności. Rodzaj pracy trzeba zestawić z cyklem maszyny. Moc, prędkość i sprawność pomagają interpretować dane, lecz żaden z tych parametrów samodzielnie nie wybiera softstartu.
| Dane | Co oznaczają i do czego ich użyjesz |
|---|---|
| Typ silnika i liczba faz | Potwierdzają, czy softstart jest przeznaczony do takiego silnika. |
| Napięcia, Δ/Y i częstotliwość | Określają właściwe warunki zasilania i połączenie uzwojeń. |
| Prąd znamionowy | Jest punktem wyjścia do porównania prądów silnika i softstartu. Odczytaj go dla właściwego napięcia i połączenia. |
| Moc w kW | Określa znamionową moc mechaniczną na wale. Ułatwia wyszukanie rodziny aparatów, ale nie zastępuje prądu. |
| Prędkość znamionowa w obr./min | Opisuje prędkość wału w warunkach znamionowych; pomaga ocenić dopasowanie silnika do maszyny. |
| Rodzaj pracy, np. S1, S3 lub S4 | Określa warunki cieplne, dla których znamionowano silnik. Trzeba je zestawić z rzeczywistym cyklem. |
| Sprawność η i klasa IE | Pomagają zrozumieć straty i konstrukcję silnika. Dla doboru trzeba również sprawdzić dane jego rozruchu. |
Napięcia i prądy czytaj parami
Rozpatrzmy tabliczkę 3~ · 11 kW · Δ/Y 400/690 V · 22,0/12,7 A · 50 Hz.
Przy sieci 400 V przyjmujemy pracę znamionową w trójkącie i 22 A. Wartość 12,7 A dotyczy gwiazdy przy 690 V; nie jest prądem rozruchu w gwieździe przy 400 V. Dla silnika 230/400 V Δ/Y ta sama sieć 400 V oznacza pracę znamionową w gwieździe. ABB — napięcia i prąd silnika, s. 7–8.
Co zmienia rodzaj pracy silnika?
S1 oznacza pracę ciągłą przy stałym obciążeniu, trwającą do osiągnięcia równowagi cieplnej. Nie daje automatycznej zgody na dowolną liczbę uruchomień w godzinie.
S3 opisuje powtarzalne okresy pracy i postoju bez zasilania, gdy rozruch nie wpływa istotnie na nagrzewanie. S4 uwzględnia również wpływ rozruchu w powtarzalnym cyklu. Dlatego zapis „praca przerywana” wymaga rozwinięcia: ile jest startów, jak długo trwa start, praca i przerwa? Sam procent czasu załączenia nie odpowiada na wszystkie te pytania.
Dopuszczalność cyklu trzeba potwierdzić oddzielnie dla silnika i softstartu. Jeżeli na tabliczce jest S1, a maszyna ma często startować, potrzebujesz potwierdzenia takiej pracy w danych silnika; nie wystarczy sprawdzić limitu samego rozrusznika.
Definicje rodzajów pracy przedstawia ABB — tabela „Duty Cycles as per IEC 60034-1”, s. 6.
Po co znać sprawność i prędkość?
Sprawność η określa, jaka część pobranej mocy czynnej jest oddawana na wale. Przykładowo 11 kW na wale przy η = 90% oznacza około 11 / 0,90 = 12,22 kW pobranej mocy czynnej w tych warunkach. Nie wyznacza to jeszcze prądu bez uwzględnienia pozostałych danych. Sprawność i współczynnik mocy cos φ są różnymi wielkościami.
IE3 lub IE4 to klasy sprawności, a nie nastawy softstartu. Jeżeli masz właściwy prąd z tabliczki, nie zwiększaj go ponownie „o straty sprawności”. Sprawdź natomiast charakterystykę rozruchu konkretnego silnika: mniejsze straty podczas pracy nie gwarantują mniejszego prądu rozruchowego. Omawia to ABB — rozruch silników o wysokiej sprawności, s. 7–8. Sprawdź również zalecenia dla wybranego softstartu; katalog Schneider ATS01 zawiera osobne uwagi do IE3.
Prędkość znamionowa, np. 1470 obr./min, nie jest wartością, którą ustawisz na zwykłym softstarcie. W silniku asynchronicznym pracującym jako silnik prędkość wału jest mniejsza od prędkości pola wirującego. Prędkość znamionowa pomaga opisać punkt pracy maszyny; nie mówi, ile potrwa jej rozpędzanie. ABB — prędkość silnika, s. 6.
Czego tabliczka nie powie o aplikacji?
Zapisz, co napędza silnik, czy rusza pod obciążeniem, ile razy startuje i jaki jest najkrótszy odstęp między startami. Dodaj czas pracy, przerwy, wymagane zatrzymanie i temperaturę przy aparacie wewnątrz szafy.
Operator może podać rytm pracy i warunki uruchamiania. Dokumentacja maszyny lub jej producent powinny dostarczyć danych obciążenia. Dla nowego doboru prąd i czas rozruchu ocenia się z charakterystyk lub narzędzi doborowych; pomiar istniejącego napędu jest dodatkową informacją. Pomiar rozruchu bezpośredniego nie staje się automatycznie wynikiem rozruchu z softstartem.
Wynik tego etapu: masz kartę danych silnika i osobną kartę pracy maszyny. Brakującego parametru nie zastępujesz domysłem na podstawie samych kW.
3. Jakie warunki muszą być spełnione, żeby softstart działał poprawnie?
Zgodność silnika, zasilania i sposobu połączenia
Sprawdź przeznaczenie aparatu, liczbę faz silnika, napięcie i częstotliwość. Zakres Ue dotyczy toru mocy i musi obejmować napięcie zasilające silnik. „Regulacja dwóch faz” może oznaczać softstart do silnika trójfazowego, czego przykładem jest ATS01N2. Schneider — liczba faz regulowanych.
Punktem wyjścia jest połączenie standardowe in-line: softstart znajduje się w przewodach zasilających silnik. Najpierw wyjaśnimy dobór prądu dla tego układu, a następnie różnicę przy inside-delta.
Prąd pracy i warunki cieplne
Rozdziel trzy wielkości: prąd znamionowy silnika, znamionowy prąd pracy softstartu oraz prąd podczas rozruchu. Aparat oznaczony 25 A nie gwarantuje ograniczenia każdego startu do 25 A.
Dla standardowego doboru in-line sprawdź najpierw: prąd znamionowy aparatu po uwzględnieniu warunków pracy ≥ właściwy prąd znamionowy silnika. Wartość katalogową trzeba zestawić z temperaturą przy aparacie, wysokością montażu i wymaganiami chłodzenia. Spełnienie tego porównania nie potwierdza jeszcze zdolności do rozpędzenia obciążenia.
Dwie lub trzy fazy regulowane i połączenie wewnątrz trójkąta
W softstarcie sterowanym w dwóch fazach, np. Siemens 3RW30/3RW40, tyrystory regulują dwa tory, a trzeci pozostaje połączony przelotowo. Chodzi o połączenie wejścia z wyjściem tej samej fazy. Taki aparat pracuje w układzie standardowym in-line, czyli w przewodach zasilających silnik. Sterowanie w trzech fazach umożliwia rozpatrzenie układu inside-delta, ale producent musi wyraźnie dopuszczać go dla konkretnego urządzenia. Siemens publikuje osobne dane inside-delta m.in. dla 3RW52. Siemens — katalog 3RW52, dział „Inside-delta circuit”.
W połączeniu wewnątrz trójkąta elementy softstartu znajdują się w gałęziach uzwojeń. W pracy znamionowej płynie przez nie około 1/√3, czyli 58% prądu przewodowego silnika. Przy 100 A pobieranych przez silnik oznacza to około 58 A w gałęzi. Wyjaśnia to możliwość obsłużenia większego silnika tym samym rozmiarem odpowiedniego aparatu. Moc znamionowa samego silnika nie rośnie od zmiany połączenia. ABB — in-line i inside-delta, s. 46.
Do inside-delta potrzebny jest silnik dopuszczający pracę znamionową w Δ przy danym napięciu oraz dostęp do sześciu końców uzwojeń. Dlatego warto rozpatrzyć ten układ przy zastępowaniu gwiazdy–trójkąta, ale samo istnienie sześciu przewodów nie potwierdza zgodności. Praca silnika w Δ przy połączeniu in-line nie oznacza połączenia softstartu inside-delta. Trzeba osobno sprawdzić schemat, prądy i zabezpieczenia.
W dalszym przykładzie pozostajemy przy in-line. Nie stosujemy współczynnika 0,58 do doboru PSR25 ani 3RW3026-2BB14; te aparaty nie obsługują inside-delta. ABB — dopuszczone połączenia PSR, karta Siemens.
Zdolność do wykonania całego rozruchu i cyklu
Potrzebne są prąd podczas startu, jego czas, liczba startów i okresy chłodzenia. Informacja „10 startów na godzinę” obowiązuje w warunkach, dla których producent ją podał. Dziesięć startów wykonanych seriami nie musi odpowiadać dziesięciu startom równomiernie rozłożonym w godzinie.
Trzeba także potwierdzić, że przy wybranym sposobie rozruchu moment silnika wystarczy do rozpędzenia maszyny. Duża bezwładność oznacza potrzebę dostarczenia energii do rozpędzenia mas wirujących; obciążenie przy ruszaniu może dodatkowo utrudniać start. Samo wydłużenie czasu rampy nie rozwiązuje tych problemów. Rockwell — charakterystyki rozruchu.
Jeżeli nie znasz wymaganych charakterystyk, użyj danych producenta maszyny i narzędzia doborowego, np. ABB proSoft. Wynikiem ma być potwierdzenie przebiegu rozruchu, a nie przyjęcie, że dowolna pompa startuje w sześć sekund.
Zasilanie sterowania, ochrona i montaż
Zasilanie elektroniki softstartu oraz napięcie wejścia START to dwie różne informacje. Sprawdź wartość i rodzaj napięcia, np. 230 V AC lub 24 V DC, oraz schemat konkretnego wariantu. Aparat może mieć sterowanie zasilane wewnętrznie. Nie podawaj na jego wejście logiczne napięcia wybranego tylko dlatego, że jest dostępne w szafie.
Układ wymaga właściwej ochrony przeciążeniowej i zwarciowej oraz rozwiązania odłączania. Wbudowanie danej ochrony w softstart jest wyborem konstrukcyjnym; zapewnienie potrzebnej ochrony pozostaje obowiązkowe. Bypass jej nie zastępuje. Uwzględnij też pozycję montażu, odstępy i odprowadzanie ciepła według instrukcji.
Typ koordynacji 1 i 2 — co ma się wydarzyć po zwarciu?
Typ koordynacji opisuje zachowanie określonego zestawu aparatów w warunkach zwarcia. W obu typach nie może on powodować zagrożenia dla ludzi ani instalacji:
- Typ 1: dopuszcza uszkodzenia; przed dalszą eksploatacją może być potrzebna naprawa lub wymiana części.
- Typ 2: aparat rozruchowy ma pozostać zdatny do dalszego użytkowania. Możliwe jest dopuszczone zgrzanie styków; obowiązują czynności wskazane przez producenta. Nie oznacza to bezwarunkowego, natychmiastowego ponownego uruchomienia.
Różnicę wyjaśnia Schneider — koordynacja typu 1 i 2.
Dla Siemens 3RW30/3RW40 instrukcja wskazuje zestawy typu 1 z zalecanym wyłącznikiem silnikowym albo odpowiednimi bezpiecznikami. Dla typu 2 przewiduje dodatkową ochronę tyrystorów właściwymi bezpiecznikami półprzewodnikowymi, np. SITOR. Jest to zasada doboru tej rodziny; samo zastosowanie wkładki półprzewodnikowej nie potwierdza koordynacji dowolnego zestawu. Siemens — ochrona zwarciowa, rozdz. 8.4.
Najpierw określ wymagany typ koordynacji, potem odczytaj przebadaną kombinację w tabeli producenta. Muszą pasować pełne oznaczenia aparatów, napięcie, spodziewany prąd zwarciowy w miejscu montażu, sposób połączenia i pozostałe warunki tabeli. Przy zmianie in-line na inside-delta sprawdzenie trzeba wykonać ponownie. Dobór ochrony przeciążeniowej pozostaje osobnym zadaniem.
Wynik tego etapu: wiesz, jakie wymagania elektryczne, rozruchowe i montażowe musi spełnić każdy kandydat.
4. Jakie funkcje wynikają z potrzeb maszyny?
Teraz ustal, jakie informacje ma otrzymywać sterownik lub operator i jakie zachowanie jest potrzebne podczas zatrzymania. Te funkcje są zależne od aplikacji. Jeżeli proces wymaga konkretnego sygnału, jego brak staje się powodem odrzucenia aparatu albo rozbudowy układu.
| Potrzeba | Co trzeba sprawdzić |
|---|---|
| Sygnał załączenia lub pracy | Znaczenie ON/RUN i warunki zmiany jego stanu. Nie jest to automatycznie pomiar ruchu wału. |
| Sygnał zakończenia rampy | TOR / end-of-ramp, jego funkcja oraz typ wyjścia. Nie jest niezależnym pomiarem osiągniętej prędkości. |
| Osobne zgłoszenie awarii | Dedykowane wyjście, kod błędu lub komunikacja. Sam brak RUN nie identyfikuje przyczyny. |
| Podłączenie do sterownika | Styk bezpotencjałowy albo wyjście tranzystorowe, napięcie, prąd i zgodność obwodów. |
| Wymagane zatrzymanie | Dostępność i działanie łagodnego zatrzymania lub innych funkcji zgodnie z instrukcją; zgodność z procesem. |
NO i NC opisują stan styku w stanie odniesienia; nie oznaczają samodzielnie „praca” i „awaria”. Liczba styków ma sens dopiero po ustaleniu ich funkcji. Oceniając bypass, wyświetlacz lub komunikację, zapisz konkretną potrzebę, którą mają spełnić.
5. Jak przełożyć wymagania na filtry sklepu?
W kategorii softstarty zacznij od Ue, Ie przy 40°C oraz pól napięcia i rodzaju zasilania sterowania. Porównaj dostępne wartości z ustalonymi wymaganiami. Dla silnika 22 A sprawdzaj również aparaty 25 A lub większe, po uwzględnieniu ich warunków pracy; nie wyszukuj wyłącznie wartości dokładnie 22 A.
Następnie użyj filtrów odpowiadających potrzebom aplikacji, np. ochrony wbudowanej i bypassu. Filtr „temperatura otoczenia 60°C” nie zastępuje sprawdzenia prądu dostępnego przy tej temperaturze. Brak ochrony wbudowanej może być dopuszczalny, jeżeli przewidziano właściwą ochronę zewnętrzną.
W sprawdzonym widoku kategorii nie było osobnych filtrów liczby faz silnika, mocy ani styków pomocniczych. Te dane sprawdź na karcie produktu i w dokumentacji. Przykładowo ATS01N106FT ma 6 A; jego 3 kW dotyczy zasilania 3~ 400 V, natomiast dla 1~ 230 V producent podaje 0,75 kW. Z tytułu „1–3 fazowy, 3 kW” nie wynika obsługa jednofazowego silnika 3 kW. Karta Schneider ATS01N106FT.
6. Przykład dydaktyczny: wybór softstartu do pompy 11 kW
Najpierw pełne założenia zadania
Pompa ma pracować ze stałą prędkością. Potrzebujemy łagodnego rozruchu; nie wymagamy nawrotu ani łagodnego zatrzymania. Przyjmujemy następujące dane:
- silnik klatkowy 3~, 11 kW, 400/690 V Δ/Y, 22/12,7 A, 50 Hz; sieć 400 V, praca w Δ i dobór in-line;
- temperatura przy softstarcie 40°C, wysokość poniżej 1000 m i montaż zapewniający chłodzenie wymagane instrukcją;
- 3 minuty załączenia, obejmujące rozruch, następnie 3 minuty przerwy; cykl powtarza się równomiernie;
- na potrzeby ćwiczenia przyjmujemy, że silnik i pompa dopuszczają ten cykl, a napęd przy odpowiednio dobranych nastawach osiąga prędkość roboczą w najwyżej 6 s, z prądem nieprzekraczającym 88 A podczas całego rozruchu;
- zewnętrzne zasilanie sterowania 230 V AC;
- dwa wymagane sygnały: RUN oraz zakończenie rampy, oba jako styki NO bez dodatkowego przekaźnika pośredniczącego; odbiorniki sygnałów mają być zgodne z obciążalnością styków.
Wartości 88 A i 6 s są założonym wynikiem oceny rozruchu w ćwiczeniu. Nie wykonaliśmy pomiaru ani symulacji tej pompy. W rzeczywistej aplikacji właśnie te dane musisz potwierdzić. Nie wynikają one z mocy 11 kW, oznaczenia S1 ani z samego ustawienia pokrętła rampy.
Sprawdzenie trzech modeli z oferty
Siemens SIRIUS 3RW3026-2BB14 ma 25 A przy 40°C, tor mocy 200–480 V AC i sterowanie 110–230 V AC/DC. Podstawowe napięcia i prąd odpowiadają zadaniu. Ma jednak jeden styk ON (13/14), śledzący polecenie startu, a nie osobny styk zakończenia rampy. Nie spełnia więc wymaganego zestawu sygnałów w przyjętej konfiguracji. Karta Siemens, instrukcja, rozdz. 3.2.1 i 4.6.1.
Schneider Electric ATS01N232QN ma 32 A i tor mocy 3~ 380–415 V. Jego sterowanie jest zasilane wewnętrznie. Wyjście R1A–R1C sygnalizuje RUN, natomiast LO1 końca rozruchu jest tranzystorowe. Nie otrzymujemy wymaganych dwóch styków NO bez dodatkowego interfejsu. Schneider — funkcja R1, dane wyjść ATS01N232QN.
ABB PSR25-600-70 ma 25 A przy 40°C, Ue 208–600 V, Us 100–240 V AC, bypass oraz przekaźnikowe sygnały RUN i TOR. Spełnia te wymagania zadania. Ochronę przeciążeniową trzeba zapewnić zewnętrznie. Pozostaje sprawdzenie rozruchu i cyklu. Karta ABB PSR25, funkcje rodziny PSR.
Od tej chwili sprawdzamy dokładnie ABB. Nie potwierdzamy zdolności pozostałych dwóch modeli do zadanego cyklu, skoro już wymagany interfejs wykluczył je z bezpośredniego zastosowania w tym ćwiczeniu. Zmiana wymagań sygnałowych otworzyłaby ponownie ich ocenę.
Czy PSR25 przejdzie zadany rozruch i cykl?
Katalog PSR podaje zdolność rozruchową 4 × Ie przez 6 s oraz 10 startów/h przy 50% czasu załączenia i 50% przerwy. Dane doboru odnoszą się do 40°C. Dla PSR25 znamionowy prąd Ie wynosi 25 A. ABB — dane i przypisy, druk s. 9-8.
Przeprowadźmy porównanie dla naszego zadania:
- Praca: 25 A aparatu ≥ 22 A silnika przy przyjętych 40°C.
- Rozruch: katalogowe 4 × 25 A = 100 A przez 6 s; założone obciążenie to nie więcej niż 88 A przez najwyżej 6 s. Mieszcząc się w tym punkcie porównania, nie zakładamy dowolnego dłuższego rozruchu.
- Częstość: jeden cykl trwa 3 + 3 = 6 minut, zatem 60 / 6 = 10 startów/h.
- Udział pracy: 3 / (3 + 3) = 50%, a druga połowa cyklu jest przerwą. Sprawdzamy więc także warunek z przypisu, nie tylko liczbę startów.
- Sterowanie: nasze 230 V AC mieści się w zakresie wariantu -70; RUN i TOR spełniają wymagany typ sygnałów po potwierdzeniu elektrycznego dopasowania odbiorników.
Prąd 88 A = 4 × 22 A silnika, natomiast 100 A = 4 × 25 A aparatu. To różne podstawy obliczenia. Wartość 88 A nie jest nastawą gwarantowanego ograniczenia prądu PSR. TOR potwierdza zakończenie rampy; osiągnięcie prędkości roboczej było osobnym założeniem o zachowaniu napędu.
Dla tych założeń wybieramy PSR25-600-70 jako softstart. To wynik sprawdzenia wymagań, a nie ogólny ranking trzech marek.
Zmiana warunków: kiedy wrócić do doboru?
Jeżeli temperatura przy aparacie wzrośnie do 60°C, dla PSR stosujemy podaną przez ABB redukcję 0,8% na stopień powyżej 40°C:
25 A × [1 − (60 − 40) × 0,008] = 21 A.
To mniej niż wymagane 22 A. Potrzebny będzie model zapewniający odpowiedni prąd w nowych warunkach i ponowna ocena rozruchu. Wzór dotyczy PSR. ABB — temperatura, przypis 2, druk s. 9-8.
Dla porównywanego Siemensa odczytujemy z jego własnej karty 25 A przy 40°C, 23 A przy 50°C i 21 A przy 60°C; nie przenosimy wzoru ABB. Dane Siemens.
Jeżeli zamiast 230 V AC wymagane jest zewnętrzne 24 V AC/DC, w ABB rozpatrujemy wariant PSR25-600-11, a w tej rodzinie Siemensa 3RW3026-2BB04. Zmiana końcówki oznaczenia ma znaczenie dla zgodności; pozostałe wymagania nadal trzeba sprawdzić. Zmiana zasilania sterowania Siemensa nie usuwa wcześniejszego ograniczenia dotyczącego sygnałów. Warianty ABB, druk s. 9-6, wariant Siemens 24 V.
7. Co powinien zawierać gotowy wynik doboru?
Zapisz pełny symbol aparatu i warunki, dla których go wybrano. W naszym ćwiczeniu: PSR25-600-70, silnik 22 A w Δ przy 400 V, temperatura 40°C, przyjęty profil rozruchu do 88 A i 6 s, równomierny cykl 3 min załączenia / 3 min przerwy oraz wymagane wyjścia RUN i TOR. Taki zapis pozwala rozpoznać, kiedy zmiana procesu unieważnia wcześniejszy wybór.
Do wykonania całego układu pozostaje dobór ochrony przeciążeniowej, zabezpieczenia zwarciowego i wymaganej aparatury łączeniowej oraz odłączania według danych instalacji i tabel koordynacji. Potrzebne będą m.in. warunki zwarciowe w miejscu montażu. W naszym przykładzie nie podajemy kompletnego zestawu wykonawczego, ponieważ tych danych nie określono. Brak wbudowanej ochrony przeciążeniowej dotyczy także omawianego Siemensa i ATS01; nie jest cechą wyłącznie ABB. Karta Siemens, Schneider — ochrona ATS01.
W dokumentacji gotowego układu zapisz również typ koordynacji i konkretną tabelę producenta potwierdzającą zestaw. Sam wybór PSR25 w ćwiczeniu nie określa jeszcze typu koordynacji zestawu rozruchowego.
Przy własnej aplikacji przygotuj tabliczkę silnika, opis maszyny, jej cykl, warunki montażu i potrzebne sygnały. Jeżeli nie masz potwierdzonego prądu i czasu rozruchu, zapisz tę lukę i uzupełnij ją z producentem lub narzędziem doborowym przed uznaniem modelu za wybrany. Porównanie produktów w kategorii softstartów będzie wtedy sprawdzeniem wymagań, które potrafisz już uzasadnić.
Softstart ATS01N232QN, 15kW, 32A 3 fazowy, 380-415VAC

Softstart ATS01N232QN, 15kW, 32A 3 fazowy, 380-415VAC
- Tylko online
- Obniżka
Softstart ATS01N232QN, 15kW, 32A 3 fazowy, 380-415VAC
Twoja cena bruttoCena podstawowa1 573,82 zł1 573,82 zł/szt.Softstart ATS01N222QN, 7.5-11kW, 22A, 3 fazowy 380-415VAC

Softstart ATS01N222QN, 7.5-11kW, 22A, 3 fazowy 380-415VAC
- Tylko online
- Obniżka
Softstart ATS01N222QN, 7.5-11kW, 22A, 3 fazowy 380-415VAC
Twoja cena bruttoCena podstawowa1 285,56 zł1 285,56 zł/szt.Softstart ATS01N212QN, 5.5kW, 12A, 3 fazowy 380-415VAC

Softstart ATS01N212QN, 5.5kW, 12A, 3 fazowy 380-415VAC
- Tylko online
- Obniżka
Softstart ATS01N212QN, 5.5kW, 12A, 3 fazowy 380-415VAC
Twoja cena bruttoCena podstawowa1 124,38 zł1 124,38 zł/szt.Softstart ATS01N206QN, 1.5-3kW 6A, 3 fazowy 380-415VAC

Softstart ATS01N206QN, 1.5-3kW 6A, 3 fazowy 380-415VAC
- Tylko online
- Obniżka
Softstart ATS01N206QN, 1.5-3kW 6A, 3 fazowy 380-415VAC
Twoja cena bruttoCena podstawowa826,04 zł826,04 zł/szt.Softstart ATS01N106FT 6A 1-3 fazowy, 110-480VAC, 3kW

Softstart ATS01N106FT 6A 1-3 fazowy, 110-480VAC, 3kW
- Tylko online
- Obniżka
Softstart ATS01N106FT 6A 1-3 fazowy, 110-480VAC, 3kW
Twoja cena bruttoCena podstawowa606,98 zł606,98 zł/szt.Softstart RSO60110, 110A, 3x600VAC

Softstart RSO60110, 110A, 3x600VAC
- Rabat
685,88 zł - Tylko online
- Obniżka
Softstart RSO60110, 110A, 3x600VAC
Cena bruttoCena podstawowa1 811,33 zł1 125,45 zł/szt.Softstart PSR105-600-70, 55kW, 208...600VAC, 85A, montaż DIN

Softstart PSR105-600-70, 55kW, 208...600VAC, 85A, montaż DIN
- Tylko online
- Obniżka
Softstart PSR105-600-70, 55kW, 208...600VAC, 85A, montaż DIN
Twoja cena bruttoCena podstawowa5 094,77 zł5 094,77 zł/szt.Softstart PSR72-600-70, 37KW, 208...600VAC, 72A, montaż DIN

Softstart PSR72-600-70, 37KW, 208...600VAC, 72A, montaż DIN
- Tylko online
- Obniżka
Softstart PSR72-600-70, 37KW, 208...600VAC, 72A, montaż DIN
Twoja cena bruttoCena podstawowa2 783,60 zł2 783,60 zł/szt.Softstart PSR85-600-70, 45KW, 208...600VAC, 85A, montaż DIN

Softstart PSR85-600-70, 45KW, 208...600VAC, 85A, montaż DIN
- Tylko online
- Obniżka
Softstart PSR85-600-70, 45KW, 208...600VAC, 85A, montaż DIN
Twoja cena bruttoCena podstawowa3 052,81 zł3 052,81 zł/szt.Softsart PSR60-600-70, 30KW, 208...600VAC, 60A, montaż DIN

Softsart PSR60-600-70, 30KW, 208...600VAC, 60A, montaż DIN
- Tylko online
- Obniżka
Softsart PSR60-600-70, 30KW, 208...600VAC, 60A, montaż DIN
Twoja cena bruttoCena podstawowa2 331,50 zł2 331,50 zł/szt.