Zobacz także: bloki testowe LED — test lampek Siemens i Schneider.

Na zewnątrz pulpitu widzisz kolorową główkę lampki albo podświetlanego przycisku. Za nią, wewnątrz szafy lub kasety sterowniczej, znajduje się moduł świetlny — część, do której doprowadza się zasilanie podświetlenia. Może mieć wbudowaną diodę LED albo miejsce na osobno dokupowane źródło światła, np. żarówkę.

Ten poradnik dotyczy właśnie tych modułów: części do podświetlania lampek i przycisków. Wyjaśnimy, jak sprawdzić ich zgodność z aparatem, obecność źródła światła, napięcie i rodzaj zacisków. Pokażemy też, kiedy warto wybrać moduł wielokolorowy i jak sterować jego barwami. Na końcu wykorzystamy dobrany moduł w przykładowym przycisku.

W tym poradniku

1. Gdzie znajduje się moduł świetlny i do czego służy?

Wyobraź sobie zieloną lampkę zamontowaną w drzwiach szafy. Patrząc od strony operatora, widzisz główkę z zieloną soczewką. Gdy otworzysz drzwi, zobaczysz jej tylną część, mocowanie oraz moduł świetlny z zaciskami na przewody. Światło powstaje w źródle umieszczonym w module i przechodzi przez soczewkę na zewnątrz.

Część lampki modułowej Gdzie jest i za co odpowiada?
Główka z soczewką Na froncie pulpitu. To przez nią operator widzi światło
Mocowanie / adapter właściwy dla danej serii Utrzymuje części aparatu w odpowiednim położeniu
Moduł świetlny Z tyłu, za główką. Przyjmuje przewody zasilające i zawiera źródło światła lub gniazdo do jego zamontowania

Moduł LED to moduł świetlny z wbudowanym źródłem LED. Kupując takie wykonanie, nie dobierasz do niego dodatkowej żarówki. Nadal potrzebujesz zgodnej główki i mocowania — sam moduł jest tylną częścią lampki.

W przycisku podświetlanym moduł pełni tę samą rolę: oświetla jego przezroczystą część. Obok mogą znajdować się bloki stykowe. Naciśnięcie przycisku uruchamia styk, a świecenie zapewnia osobno zasilany moduł. Te części wykonują różne zadania.

Słowo „oprawka” oznacza tu gniazdo, w którym mocuje się wymienne źródło światła. Moduł bez dołączonego źródła może zawierać taką oprawkę, np. BA9s. Nie jest to jednak nazwa wszystkich elementów bez LED: brak LED może oznaczać również zastosowanie innej technologii światła, a sam adapter montażowy w ogóle nie zasila podświetlenia.

Główka lampki znajduje się na froncie pulpitu. Mocowanie i moduł świetlny z przewodami zasilającymi są za płytą, wewnątrz szafy.

Przykład modułu mocowanego przy główce, za płytą czołową. W wykonaniu do dna kasety moduł mocuje się inaczej — wyjaśniamy to poniżej. Części rozdzielono na rysunku, aby pokazać ich role.

2. Najpierw zgodność z główką i adapterem

Średnica 22 mm określa rodzinę wymiarową otworu montażowego. Nie tworzy uniwersalnego standardu zatrzasków między producentami. Modułu ABB nie dobieramy do uchwytu Siemens tylko dlatego, że oba produkty opisano jako aparaturę 22 mm.

Z istniejącego aparatu odczytaj oznaczenie główki, uchwytu oraz starego modułu. Dla nowego przycisku wybierz serię i sprawdź w jej tabeli kompletacji:

  1. Czy główka jest przeznaczona do podświetlenia? Nieprzezroczystego napędu nie zmienimy w podświetlany samym dołożeniem LED.
  2. Czy moduł pasuje do tego adaptera i zajmuje właściwe miejsce na osi główki?
  3. Czy jest przeznaczony do montażu za płytą czołową, czy na dnie konkretnej obudowy?
  4. Ile miejsca pozostanie na styki i przewody?

Dwa sposoby mocowania: przy główce albo na dnie kasety

Kaseta sterownicza to niewielka obudowa, na której pokrywie znajdują się przyciski lub lampki. Sam napis „do kasety” nie wystarcza do doboru modułu, ponieważ aparatura może być w niej zamocowana na dwa sposoby.

Montaż czołowy, przy główce: główka przechodzi przez otwór w płycie pulpitu, drzwiach szafy albo pokrywie kasety. Po wewnętrznej stronie mocuje się właściwy uchwyt, a do niego moduł świetlny. Główka i moduł tworzą zestaw związany z tą samą płytą. „Czołowy” nie oznacza, że moduł lub jego zaciski są dostępne od strony operatora — pozostają z tyłu.

Montaż na dnie kasety: główka znajduje się w pokrywie, a moduł świetlny jest zatrzaśnięty w przeznaczonym dla niego miejscu w dolnej części obudowy. Dopiero po zamknięciu pokrywy źródło światła znajduje się we właściwym położeniu względem główki. Potrzebujesz wykonania przewidzianego do dna tej konkretnej rodziny kaset.

Co porównujesz? Moduł montowany przy główce Moduł montowany na dnie kasety
Punkt mocowania Uchwyt przy główce, za płytą lub pokrywą Gniazdo montażowe w dolnej części obudowy
Co sprawdzasz w dokumentacji? Zgodność główki, uchwytu i modułu Zgodność główki, modułu i konkretnej kasety
Co ustala położenie źródła? Konstrukcja główki i uchwytu Geometria dna i zamkniętej pokrywy
Czy pasuje do zwykłego adaptera pulpitowego? Tylko do wskazanego adaptera danej serii Nie traktuj go jako zamiennika do tego adaptera

Oba wykonania mogą mieć ten sam kolor i napięcie. Mimo tego ich zatrzaski, kształt lub wymiary oraz położenie źródła światła mogą być różne. Nie wystarczy, że moduł mieści się w obudowie. Musi dać się prawidłowo zamocować i oświetlać główkę w położeniu przewidzianym przez producenta.

Przykłady oznaczeń, których nie należy mylić

Rodzina Do mocowania przy główce Do montażu na dnie / montażu tylnego
Siemens SIRIUS ACT, zielony LED 24 V AC/DC 3SU1401-1BB40-1AA0 3SU1401-2BB40-1AA0, do odpowiednich obudów systemu
ABB Modular, biały LED 24 V AC/DC MLBL-01W, 1SFA611621R1015 MLBL-01BW, 1SFA611621R2015

Producent rozdziela te warianty według miejsca montażu. Oznaczenia dotyczą konkretnych produktów; nie tworzymy z końcówki numeru uniwersalnej reguły dla wszystkich serii. Źródła: Siemens — moduły LED, montaż czołowy i na dnie obudowy, ABB — katalog, sekcje LED blocks for front mounting i for rear mounting.

Praktyczna decyzja: jeżeli dokumentacja kasety przewiduje standardowy aparat montowany do pokrywy, dobierasz moduł do jego uchwytu. Jeżeli przewiduje elementy na dnie, dobierasz wersję do dna oraz zgodną obudowę. Nie kupuj modułu do dna tylko dlatego, że przycisk będzie umieszczony w kasecie. Nie każda kaseta obsługuje oba rozwiązania.

Pojemności uchwytu nie należy sprowadzać do jednego hasła „trzy moduły”. Liczy się położenie LED, liczba warstw styków i ograniczenia napędu. Rozwinięcie znajdziesz w poradniku jak dobrać adapter montażowy do przycisku.

3. Czy moduł ma źródło światła, czy trzeba je dokupić?

W kategorii elementy i bloki podświetlające służą do tego trzy odrębne filtry. Każdy odpowiada na inne pytanie:

Filtr w sklepie Jak go rozumieć?
Zawiera źródło światła Czy źródło otrzymujesz wraz z produktem? „NIE” oznacza, że trzeba ustalić, co dokupić
Źródło światła Jaka technologia jest zastosowana lub przewidziana: LED, żarówka albo inne wykonanie? Ten parametr sam nie potwierdza zawartości zestawu
Oprawka Jaki typ gniazda dla wymiennego źródła ma produkt, np. BA9s lub Wedge Base W 2x4,6d? „Brak” może dotyczyć zintegrowanego LED, który nie potrzebuje takiego gniazda

Czytaj je razem z opisem producenta. „Zawiera źródło światła: TAK” nie znaczy automatycznie „wbudowany LED” — w zestawie może znajdować się również wymienna żarówka. Z kolei brak wymiennej oprawki nie oznacza, że produkt nie świeci.

Moduł ze zintegrowanym LED

Przykładem jest Siemens 3SU1401-1BB40-1AA0. Źródło światła stanowi część modułu. Dobierasz jego napięcie, kolor, mocowanie i przyłącze; nie dokupujesz żarówki BA9s. Przy wymianie źródła sprawdzasz instrukcję danej konstrukcji — w wykonaniach ze źródłem niewymiennym wymienia się moduł.

Moduł z oprawką BA9s bez źródła światła — przykład Schneider ZBV6

Schneider ZBV6 jest modułem świetlnym z oprawką BA9s, sprzedawanym bez żarówki. Ma zaciski śrubowe i zasilanie bezpośrednie. Producent przewiduje źródło o mocy najwyżej 2,4 W. Katalog Schneider — moduły BA9s.

Do obwodu 24 V AC/DC producent wskazuje m.in. żarówkę DL1CE024. W takim przykładzie do listy zakupów dopisujesz osobno ZBV6 i DL1CE024, oprócz zgodnej główki oraz mocowania. Oznaczenie dopuszczalnego napięcia modułu do 250 V nie znaczy, że zamontowana w nim żarówka 24 V może być zasilana z 230 V. Schneider — źródła do ZBV6, karta modułu ZBV6.

Dla każdego modułu bez źródła ustal typ trzonka, wymagane napięcie źródła, AC/DC, dopuszczalną moc i wymiary. BA9s opisuje sposób osadzenia źródła, nie wszystkie jego parametry. Nie wkładaj dowolnego zamiennika LED tylko dlatego, że pasuje do gniazda — musi być dopuszczony do danego układu.

Jeżeli moduł ma wbudowany transformator, sprawdź osobno napięcie jego zasilania i napięcie źródła po stronie wtórnej. Wtedy żarówka może wymagać innego napięcia niż to doprowadzone do zacisków modułu. Filtry „Wbudowany transformator” i „Z wbudowanym rezystorem ograniczającym” opisują konstrukcję; nie zastępują schematu producenta.

4. Napięcie modułu musi odpowiadać obwodowi podświetlenia

W szafie zasilanej z sieci 400 V przyciski mogą pracować w obwodzie 24 V DC. Moduł dobieramy do napięcia, które wystąpi na jego zaciskach, a nie do napięcia silnika czy głównego zasilania maszyny.

Zapis w dokumentacji Co oznacza przy doborze
24 V DC Moduł do napięcia stałego; nie zakładamy możliwości zasilania AC
24 V AC/DC Producent dopuszcza oba rodzaje napięcia, w określonych zakresach
12–30 V AC/DC Wskazany zakres roboczy obejmuje m.in. typowy obwód 24 V
230 V AC Wymaga modułu przeznaczonego do tego napięcia. Nie wolno podłączać 230 V do modułu przeznaczonego wyłącznie do 24 V — prowadzi to do przeciążenia i grozi spaleniem modułu

Sprawdź również tolerancję napięcia. Zasilacz, przewody i element sterujący powodują, że napięcie na odbiorniku nie zawsze wynosi dokładnie 24,0 V. W dokumentacji szukaj zakresu roboczego, a nie tylko napięcia znamionowego. Napięcie izolacji Ui nie jest napięciem zasilania LED.

Dla DC kieruj się oznaczeniami zacisków i schematem producenta. Niektóre wykonania są niewrażliwe na biegunowość, inne wymagają właściwego podłączenia. Oznaczenia AC/DC nie wykorzystujemy jako uniwersalnej instrukcji dla wszystkich modeli.

5. Przyłącze śrubowe czy sprężynowe?

Przewody doprowadzasz do zacisków modułu. Ich rodzaj znajdziesz w sklepie pod nazwą „Sposób przyłączenia obwodu pomocniczego”.

Przyłącze widoczne w filtrze Jak jest wykonane i co dobrać?
Połączenie śrubowe Przewód utrzymuje zacisk dokręcany śrubą. Sprawdź dopuszczalny przekrój, liczbę przewodów, przygotowanie końcówki oraz moment dokręcenia
Zacisk sprężynowy Przewód dociska sprężyna. Sprawdź sposób otwarcia zacisku i przygotowania żyły; nie każdy zacisk sprężynowy działa jak push-in
Połączenie wtykowe płaskie Moduł ma płaskie styki do pasujących nasuwek. Potrzebujesz właściwego rozmiaru i sposobu zakończenia przewodu
Połączenie z końcówką lutowniczą Przewód łączy się przez lutowanie, zgodnie z instrukcją wykonania
Złącze PCB Wykonanie do współpracy z płytką drukowaną. Nie wybieramy go jako bezpośredniego odpowiednika zacisku przewodowego

Przykładem wersji sprężynowej w ofercie jest Siemens 3SU1401-1BB50-3AA0: niebieski LED 24 V AC/DC do montażu czołowego. Producent wymienia w tej rodzinie także wykonania śrubowe i do PCB. Siemens — rodzaje przyłączy modułów LED.

W nowym pulpicie wybierz sposób połączenia odpowiedni do przyjętej technologii okablowania. Przy wymianie sprawdź, czy zachowasz istniejące końcówki i miejsce na przewody. Rodzaj zacisku sam w sobie nie zmienia wymaganego napięcia LED ani nie gwarantuje zgodności mechanicznej modułu.

6. Dobierz kolor do główki i znaczenia sygnału

O efekcie widocznym na pulpicie decyduje para: źródło światła i soczewka. W wielu seriach do zielonej główki dobiera się zielony LED. Nie jest to jednak reguła obowiązująca bez wyjątków.

Schneider Harmony w aktualnych wykonaniach stosuje również uniwersalne białe moduły LED współpracujące z odpowiednimi kolorowymi główkami. Przykładem jest ZBVB1, 24 V AC/DC. Dlatego nie odrzucaj go wyłącznie z powodu opisu „biały”, ale też nie zakładaj zgodności z dowolną starszą główką. Porównaj generację i tabelę producenta. Schneider — ZBVB1, aktualna lampka Harmony XB5.

Przycisk podświetlany ma jednocześnie funkcję sterowniczą i sygnalizacyjną. Kolor powinien pasować do obu. Zielony przycisk uruchomienia, świecący podczas normalnej pracy, może tworzyć spójny komunikat. Nie należy natomiast dobierać dowolnego koloru tylko dlatego, że podoba się wizualnie. Punkt odniesienia dla wyposażenia elektrycznego maszyn stanowi PN-EN 60204-1 — oficjalna karta PKN, wersja polska. Wymagania konkretnej maszyny mogą doprecyzować sposób sygnalizacji.

Jedna lampka, kilka kolorów: kiedy wybrać moduł wielokolorowy?

Dotychczas wybieraliśmy moduł, który świeci jednym kolorem. Możesz jednak potrzebować lampki, która w tym samym miejscu pokazuje różne stany: zielony podczas normalnej pracy, żółty przy ostrzeżeniu i czerwony przy alarmie. Do zmiany koloru podczas pracy potrzebujesz odpowiedniego modułu wielokolorowego oraz obwodu, który wybierze jego barwę. Samo podanie zasilania na zwykły zielony LED nie pozwoli uzyskać czerwieni.

Takie rozwiązanie oszczędza miejsce na pulpicie. Ma też ograniczenie: w danej chwili widzisz jeden wynikowy kolor. Jeżeli operator musi jednocześnie odczytać kilka niezależnych informacji, osobne, jednoznacznie opisane lampki mogą być czytelniejsze.

Siemens SIRIUS ACT: zielony, czerwony i żółty z jednego modułu

Przykładem jest 3SU1401-1BB24-1AA0. To moduł z wbudowanym LED, do montażu przy główce za płytą czołową. Siemens nazywa jego barwy czerwoną, żółtą i zieloną. W doborze używamy tych określeń, nawet jeżeli żółte światło w konkretnych warunkach wydaje się bardziej pomarańczowe.

Wariant z naszej oferty Przyłącze Co otrzymujesz?
3SU1401-1BB24-1AA0 Śrubowe Trójkolorowy moduł LED do montażu czołowego
3SU1401-1BB24-3AA0 Sprężynowe Wariant z innym sposobem przyłączenia przewodów

Jak zmienia się kolor? W module są dwa osobno załączane obwody światła: zielony i czerwony. Mają wspólny zacisk X2. Zielony zasila się między X1 i X2, a czerwony między X3 i X2. Załączenie obu obwodów jednocześnie daje żółty. Nie jest to moduł RGB ani urządzenie wymagające komunikacji PROFINET lub IO-Link.

Trzy stany tego samego modułu Siemens: obwód X1–X2 załącza zielony, X3–X2 czerwony, a oba razem dają żółty.

Rysunek funkcjonalny: trzy możliwe stany tej samej lampki. Kolory ilustracji są umowne; nie jest to schemat instalacyjny.

Napięcie robocze między X1–X2 Napięcie robocze między X3–X2 Widoczne światło
Nie Nie Wyłączone
Tak Nie Zielone
Nie Tak Czerwone
Tak Tak Żółte

„Oba obwody załączone” oznacza prawidłowe zasilenie dwóch gałęzi względem wspólnego X2, a nie zwarcie trzech zacisków ze sobą. Układ połączeń pokazuje polska karta Siemens dla 3SU1401-1BB24-1AA0, s. 4 z 4. Jeśli przeglądarka nie przejdzie automatycznie do wskazanej strony PDF, wybierz stronę 4 w jej pasku narzędzi.

Co sprawdzić elektrycznie? W tabeli aktualnej karty wersji śrubowej producent dopuszcza 24 V AC przy 50 Hz oraz 24 V DC, z tolerancją −10% / +20%. Daje to zakres 21,6–28,8 V. Maksymalny pobór prądu wynosi 25 mA. Osobno podano maksymalny prąd udarowy przy włączaniu 2 A: to krótkotrwałe obciążenie przy załączeniu, a nie ciągły pobór 2 A. Wyjście sterujące trzeba więc sprawdzić zarówno pod kątem pracy ciągłej, jak i dopuszczalnego impulsu. Sama karta nie podaje czasu tego impulsu; gdy dane wyjścia nie pozwalają potwierdzić zgodności, potrzebne jest jej potwierdzenie przez producenta. Źródło: karta Siemens, s. 1–2, wydanie 18.07.2026.

Co sprawdzić mechanicznie i optycznie? Potrzebujesz zgodnej główki i uchwytu SIRIUS ACT do montażu czołowego. Soczewka musi pozwalać odróżnić wszystkie zamierzone barwy. Nie dobieraj do takiego zadania zwykłej zielonej soczewki tylko dlatego, że jeden ze stanów ma być zielony — kolorowy filtr może zmienić lub osłabić pozostałe kolory. Kompletację, w tym odpowiednią główkę przezroczystą/bezbarwną, potwierdź w tabeli producenta. Sam moduł nie jest kompletną lampką.

Przykład: jeden wskaźnik STATUS zamiast trzech lampek

Założenie dydaktyczne: wskaźnik 24 V DC ma pokazywać normalną pracę na zielono, potrzebę interwencji operatora na żółto, a alarm na czerwono. Sterownik zna te stany i ma dwa odpowiednie wyjścia do sterowania modułem. Nie realizujemy w ten sposób funkcji bezpieczeństwa.

  1. Normalna praca: sterownik załącza tylko obwód zielony.
  2. Ostrzeżenie: załącza oba obwody. Lampka świeci na żółto.
  3. Alarm: załącza czerwony i wyłącza zielony. Lampka świeci na czerwono.

Ostatni krok jest istotny: jeśli podczas alarmu pozostawisz włączoną zieleń, otrzymasz żółty. Dlatego program najpierw rozstrzyga, który stan ma pierwszeństwo, a dopiero potem steruje dwoma wyjściami. W naszym przykładzie alarm ma pierwszeństwo przed ostrzeżeniem i normalną pracą. Moduł sam nie rozpoznaje stanu maszyny i nie nadaje priorytetów.

Przyjęte znaczenie kolorów należy uzgodnić z wymaganiami maszyny i zasadami sygnalizacji z PN-EN 60204-1 wskazanej wyżej. Zieleń nie jest dowodem, że można bezpiecznie wejść do maszyny. Jeżeli podświetlasz przycisk zamiast osobnej lampki STATUS, oceniasz dodatkowo zgodność kolorów z funkcją tego przycisku.

ABB, Schneider i Lovato: podobny cel, różne rozwiązania

Przy porównywaniu rodzin rozdziel dwa pytania: czy wybierasz kolor podczas zakupu, czy chcesz zmieniać go podczas pracy? To różne funkcje. Również określenie „uniwersalny LED” nie musi oznaczać wielokolorowego podświetlenia.

Rodzina / przykład Jak uzyskuje kolor? Kiedy rozważyć?
Siemens SIRIUS ACT 3SU1401-1BB24 Dwa sterowane obwody dają zielony, czerwony lub żółty w jednym punkcie Gdy chcesz zmieniać trzy stany jednej lampki za pomocą klasycznego okablowania
ABB Modular MLBL, np. MLBL-01W Sprawdzone tu moduły MLBL mają stałą barwę źródła; finalny efekt zależy również od zgodnej soczewki Do osobnych, opisanych punktów sygnalizacji w systemie ABB Modular
Schneider Harmony ZBVB1 Biały LED współpracuje z odpowiednimi kolorowymi główkami. „Uniwersalny” nie oznacza przełączania kolorów sygnałem Gdy kompletujesz zgodną lampkę Harmony o ustalonej barwie
Lovato LP4…L z IO-Link, np. LP4P1B8100L RGB sterowane komunikatami IO-Link, w gotowej kasecie przyciskowej Gdy potrzebujesz programowanej sygnalizacji i korzystasz z infrastruktury IO-Link

ABB MLBL i Schneider ZBVB1 pokazujemy jako rozwiązania o stałej barwie, a nie bezpośrednie zamienniki trójkolorowego Siemensa. Nie oznacza to oceny całej oferty tych producentów — porównanie dotyczy wskazanych rodzin i zweryfikowanych wykonań. Źródła: ABB, katalog Pilot Devices, sekcja LED blocks; Schneider, wyjaśnienie uniwersalnego LED w Harmony XB4/XB5.

Co więcej daje RGB z komunikacją? Przykład Lovato

Lovato oferuje m.in. LP4P1B8100L z jednym podświetlanym przyciskiem i LP4P2B8100L z dwoma. Są to gotowe kasety z IO-Link, a nie moduły, które dokładasz do zwykłego adaptera LPX. Wskazujemy je, aby pokazać różnicę w sposobie sterowania światłem; nie należy kupować ich jako zamiennika samego bloku LED.

Podświetlenie pozwala wybrać pięć ustalonych kolorów: czerwony, zielony, niebieski, biały i żółty, oraz trzy kolory konfigurowalne ze składowych RGB. Można również sterować miganiem i przyciemnianiem. Kolor wybiera program przez IO-Link, zamiast załączać osobny przewód dla każdej barwy.

Do zastosowania potrzebujesz zgodnego urządzenia LP4, zasilania, połączenia M12, mastera IO-Link oraz układu sterowania obsługującego jego dane. Plik IODD opisuje urządzenie i jego parametry; instrukcja wyjaśnia, jak przekazywać polecenia koloru i odczytywać przyciski. Ta rodzina nie obsługuje trybu SIO, więc nie zakładamy pracy jak ze zwykłą lampką podłączoną tylko do wyjścia 24 V. Samo posiadanie sterownika PLC nie wystarcza — trzeba sprawdzić sposób połączenia z masterem.

To rozwiązanie warto rozważyć, gdy komunikacja jest już dostępna lub dodatkowe funkcje uzasadniają jej wprowadzenie. Do jednej prostej lampki z trzema stanami klasyczny moduł Siemensa może wymagać mniej elementów. Porównaj koszt całego zestawu, okablowania i uruchomienia, nie wyłącznie cenę elementu świetlnego. Lovato — polska instrukcja I765, sterowanie kolorami na s. 5, wymagania interfejsu na s. 2.

Przed zamówieniem potwierdź dostępność i termin dostawy wybranej konfiguracji Lovato. Jeśli nie widzisz jej jeszcze w sklepie, skontaktuj się z nami, podając numer katalogowy.

7. Kiedy podświetlenie ma się włączać?

Przycisk podświetlany: główka i adapter współpracują ze stykiem oraz osobno zasilanym modułem LED.

Rysunek funkcjonalny. Połączenie mechaniczne części nie oznacza wspólnego obwodu elektrycznego.

Wyobraź sobie przycisk START przenośnika. Naciśnięcie zamyka styk i przekazuje polecenie do sterownika. Światło pod przyciskiem może działać na kilka sposobów:

Sposób załączenia światła Co rzeczywiście potwierdza
LED zasilany stale Obecność zasilania jego obwodu
LED załączany razem z poleceniem START Wydanie polecenia, niekoniecznie ruch przenośnika
LED sterowany po otrzymaniu potwierdzenia z napędu Stan zgłaszany przez napęd; znaczenie zależy od jego konfiguracji
LED sterowany na podstawie czujnika ruchu Ruch wykryty przez ten czujnik, według przyjętej logiki

To projekt obwodu określa znaczenie sygnału. Jeżeli silnik otrzymał polecenie, ale mechanizm został zablokowany, lampka załączana samym poleceniem nadal może świecić. Podpis „PRACA” powinien odpowiadać temu, co układ naprawdę sprawdza.

Przy zasilaniu z wyjścia sterownika sprawdź napięcie, dopuszczalny prąd kanału i grupy wyjść, charakter obciążenia oraz zachowanie wyjścia w stanie wyłączenia. Niewielki prąd upływu lub impulsy testowe mogą powodować słabe świecenie albo błyski niektórych LED. Rozwiązanie dobiera się z dokumentacji wyjścia i modułu; przypadkowe dołożenie rezystora nie zastępuje obliczenia jego obciążenia i strat cieplnych.

Test lampek: jak sprawdzić LED bez wywoływania alarmu?

Czerwona lampka „AWARIA” zwykle pozostaje zgaszona. Ale czy dlatego, że urządzenie pracuje prawidłowo, czy dlatego, że podświetlenie przestało działać? Przycisk TEST LAMPEK pozwala na chwilę zapalić przewidziane do testu wskaźniki i sprawdzić ich świecenie. Nie trzeba w tym celu wywoływać awarii maszyny.

Do czego służy blok testowy Siemens SIRIUS ACT?

To dodatkowy element obwodu lampki, a nie kolejne źródło światła. Blok testowy zawiera diodę, ale nie zawiera LED świecącej na pulpicie ani transformatora. Lampka nadal potrzebuje właściwego modułu świetlnego. Dołożenie bloku testowego umożliwia podanie sygnału testu osobną drogą, obok normalnego sygnału sterującego świeceniem.

Na schemacie Siemensa SIGN-In oznacza wejście zwykłego sygnału lampki, TEST-In — wejście testu, a OUT — wyjście prowadzące do modułu LED. Wspólny przycisk testowy uruchamia test kilku lampek, z których każda ma własny blok testowy. Nie uzyskuj tej funkcji przez bezpośrednie połączenie ze sobą wyjść sterujących poszczególnymi lampkami. Połączenia wykonuje się według schematu producenta dla konkretnego zasilania.

Produkt Gdzie go zastosować? Co sprawdzić przed zakupem?
Siemens 3SU1400-1CK10-1AA0 W aparaturze z montażem przy płycie czołowej. Zgodność uchwytu i modułu LED, miejsce za płytą oraz układ montażowy z instrukcji. Zaciski śrubowe.
Siemens 3SU1400-2CK10-1AA0 W aparaturze z montażem na dnie przewidzianej do tego kasety. Właściwa kaseta, gniazda montażowe i wykonanie modułu LED. Zaciski śrubowe. Nie zastępuj nim wersji czołowej tylko dlatego, że oba produkty wykonują test.

Siemens wskazuje współpracę z modułami LED w wykonaniach AC/DC: 6–24 V, 24 V oraz 24–240 V. To zakresy wykonań współpracujących lampek, a nie instrukcja podania dowolnego napięcia na dowolną lampkę. Nie zakładaj też automatycznie zgodności z opisanym wcześniej modułem wielokolorowym zasilanym wyłącznie DC — taką kombinację trzeba potwierdzić w dokumentacji konkretnego wykonania.

Blok testowy nie obniża napięcia. Jeżeli wybrana lampka wymaga 24 V, jej zasilanie podczas testu również musi odpowiadać temu wymaganiu. Napis „12–240 V” przy bloku testowym nie pozwala podać 230 V na lampkę 24 V.

W dokumentach Siemensa można spotkać rozbieżność: opis rodziny podaje 6–240 V, natomiast tabela napięcia pracy w aktualnej karcie wersji czołowej podaje 12–240 V. Dla układu 24 V nie zmienia to wyboru; przed zastosowaniem przy 6 V potwierdź dopuszczalność konkretnego wykonania u producenta.

Przykład: trzy lampki i jeden przycisk TEST LAMPEK

Załóżmy pulpit z trzema pojedynczymi lampkami z kompatybilnymi modułami LED 24 V AC/DC, zasilanymi z obwodu 24 V DC: „GOTOWOŚĆ”, „OSTRZEŻENIE” i „AWARIA”. Chcemy sprawdzać je jednym przyciskiem chwilowym, bez zmiany stanu sygnałów procesu. Do takiego przykładu kompletujemy:

  • trzy lampki z dopasowanymi modułami LED i mocowaniem;
  • trzy bloki testowe 3SU1400-1CK10-1AA0 — po jednym na lampkę przy montażu czołowym;
  • jeden przycisk chwilowy TEST LAMPEK z uchwytem i odpowiednio dobranym stykiem NO;
  • zasilanie 24 V DC, zabezpieczenie i przewody dobrane do całego obwodu.

Operator naciska TEST LAMPEK i sprawdza, czy wszystkie trzy wskaźniki świecą. Po zwolnieniu przycisku wracają do wskazań wynikających z normalnego sterowania. Jeśli jedna lampka pozostaje ciemna, trzeba sprawdzić jej źródło światła, połączenia i tor testowy — sam brak świecenia nie wskazuje jeszcze jednoznacznie uszkodzonej części.

Styk wspólnego przycisku testowego dobierasz do łącznego obciążenia testowanych lampek, uwzględniając również ich prąd załączenia. Parametru „maksymalny prąd załączenia 3 A” w karcie bloku testowego nie należy traktować jako uniwersalnej dopuszczalnej obciążalności ciągłej ani podstawy do dowolnego zwiększania liczby lampek.

Kiedy to rozwiązanie jest szczególnie przydatne?

Warto je rozważyć, gdy na pulpicie jest kilka wskaźników albo lampki ostrzegawcze świecą bardzo rzadko. Test ułatwia kontrolę przed rozpoczęciem pracy oraz po wymianie elementu sygnalizacji. Pozwala szybko zauważyć niesprawne podświetlenie, zanim okaże się potrzebne do przekazania komunikatu.

Zaświecenie lampki podczas testu nie potwierdza sprawności czujnika, programu PLC ani całego obwodu alarmowego. Pokazuje działanie lampki w torze testowym. To pomoc w kontroli sygnalizacji, a nie automatyczna diagnostyka funkcji bezpieczeństwa. Podczas testu operator powinien wiedzieć, że równoczesne świecenie wskaźników nie przedstawia aktualnego stanu procesu.

Czy podobne bloki ma Schneider Electric?

Tak. W rodzinie Harmony występują ZBZG156 i ZBZM156. Nie są zamiennikami montażowymi bloków SIRIUS ACT — dobiera się je do odpowiednich elementów Harmony.

Schneider opisuje pierwszy z nich jako rozwiązanie z diodą do funkcji testu lampek zasilanych napięciem 12 V AC/DC, 24 V AC/DC lub 24–120 V AC/DC. Przy określonych lampkach „Protected LED” 120 V AC i 230 V AC pojedynczy blok może dać tylko krótki błysk. Dla tych wykonań producent wskazuje blok podwójny oraz przycisk z dwoma stykami. Dlatego wybór nie polega wyłącznie na dopasowaniu napięcia: trzeba sprawdzić budowę lampki i zalecany schemat testu.

Jak znaleźć bloki testowe w sklepie?

Najpewniejsza droga to wyszukanie pełnego numeru katalogowego lub skorzystanie z linków w tabeli powyżej. Blok testowy nie ma własnego świecącego LED, dlatego szukanie wyłącznie wśród modułów ze źródłem światła może go pominąć. Przed zakupem sprawdź producenta, przeznaczenie do testu, napięcie i sposób montażu; następnie potwierdź kompatybilność z wybraną lampką.

Dokumentacja: Siemens — podręcznik systemowy SIRIUS ACT, rozdział „LED test module”; Siemens — karta katalogowa wersji czołowej; Schneider Electric — działanie i ograniczenia funkcji testu lamp. W podręczniku Siemensa wyd. 08/2024 jest to rozdział 8.1.14, s. 181; numer strony może zmienić się w kolejnym wydaniu.

8. Cztery przykłady modułów LED z naszej oferty

Poniższa tabela pokazuje różne systemy, a nie zamienniki pasujące do jednego uchwytu. Wszystkie wymagają potwierdzenia właściwej główki i kompletacji.

System i produkt Zasilanie i barwa źródła Co sprawdzić przed wyborem
Siemens SIRIUS ACT 3SU1401-1BB40-1AA0 24 V AC/DC, zielony Montaż czołowy, właściwy uchwyt SIRIUS ACT
ABB Modular MLBL-01W, 1SFA611621R1015 24 V AC/DC, biały Wersja do montażu czołowego; dobór soczewki według ABB
Schneider Harmony ZBVB1 24 V AC/DC, biały Zgodność z konkretną główką i jej generacją
Lovato Platinum LPXLPB3 12–30 V AC/DC, zielony Adapter LPXAU120 i właściwa pozycja LED

Dane ABB: katalog Pilot Devices, sekcja LED blocks for front mounting. Dane Lovato: karta LPXLPB3. Dostępność i terminy dostaw sprawdzaj na bieżąco na kartach sklepu.

9. Przykład: kompletujemy podświetlany przycisk START

Założenia dydaktyczne: nowy pulpit 22 mm, chwilowy zielony przycisk START, jeden styk NO przekazujący polecenie do wejścia sterownika, podświetlenie zielone z osobnego obwodu 24 V DC. Napięcie na LED w przewidywanych warunkach wyniesie 22–25,2 V. Sterownik załączy światło po otrzymaniu potwierdzenia pracy z napędu. Nie jest to funkcja bezpieczeństwa.

Wybieramy system Lovato Platinum LPC:

Część Liczba Zadanie
Główka LPCBL103 1 Zielony przycisk do podświetlenia, z samoczynnym powrotem
Adapter LPXAU120 1 Mocowanie modułów za główką
Styk LPXC10 1 Jeden styk NO dla polecenia START
Moduł LED LPXLPB3 1 Zielone światło, 12–30 V AC/DC

Kompletacja wynika z polskiego katalogu Lovato: s. 8-30, strona 31 pliku PDF. Źródło światła zajmuje pozycję centralną, a pojedynczy styk montujemy w przewidzianej pozycji bocznej. Ten przykład dotyczy napędu chwilowego LPCBL, nie dwustanowego LPCQL, który ma inne ograniczenia styków.

Sprawdzenie napięcia: dolna granica obwodu 22 V jest wyższa od 12 V, a górna 25,2 V niższa od 30 V. Zakres obwodu mieści się więc w zakresie tego modułu. Nie przenosimy tego wyniku na wszystkie LED opisane jako „24 V”.

Sprawdzenie funkcji: styk i LED mają osobne zadania. Przycisk może wrócić po puszczeniu, a światło pozostać załączone, jeżeli sterownik nadal otrzymuje potwierdzenie pracy. To nie mechaniczny zatrzask podtrzymuje świecenie.

Co domyka dobór elektryczny: dla konkretnego sterownika porównaj pobór prądu LED z parametrami wyjścia, a parametry małego sygnału wejściowego z danymi styku. Ten drugi krok opisujemy w poradniku styki NO i NC do PLC oraz stycznika. Nasz zestaw rozstrzyga wybór części mechanicznych i zakresu napięcia; model sterownika pozostaje elementem projektu aplikacji.

10. Jak przejść od poradnika do filtrów?

W kategorii elementy i bloki podświetlające przejdź przez dobór w tej kolejności:

  1. Producent i zgodność serii. Wybierz producenta w filtrze, a zgodność z główką i adapterem sprawdź w dokumentacji. Sam producent nie gwarantuje zgodności wszystkich jego serii.
  2. Sposób mocowania. Ustal, czy moduł ma być zatrzaśnięty w uchwycie przy główce, czy w gnieździe na dnie konkretnej kasety. Przycisk w pokrywie kasety może korzystać z montażu czołowego — o wyborze nie decyduje samo słowo „kaseta”.
  3. Zawiera źródło światła / Źródło światła / Oprawka. Ustal, czy kupujesz moduł z LED, z innym źródłem, czy bez źródła. W ostatnim przypadku dopisz właściwe źródło do zamówienia.
  4. Rodzaj napięcia sterowania i napięcie znamionowe Ue. Dla DC korzystaj z danych DC; dla AC sprawdź właściwą częstotliwość 50 lub 60 Hz. Potwierdź tolerancję w karcie produktu.
  5. Sposób przyłączenia obwodu pomocniczego. Wybierz zaciski śrubowe, sprężynowe lub inne pasujące do okablowania.
  6. Kolor lampy. Sprawdź efekt z konkretną soczewką, zwłaszcza w systemach z uniwersalnym białym LED. Jeżeli potrzebujesz zmiany koloru podczas pracy, potwierdź wykonanie wielokolorowe w karcie producenta. Ograniczenie wyników do jednej barwy może ukryć taki moduł — w razie wątpliwości wyszukaj jego numer katalogowy.

Jeżeli potrzebujesz światła pulsującego, sprawdź także funkcję konkretnego modułu. Nie wyciągaj wniosku o sposobie świecenia wyłącznie z brakującej lub ogólnej wartości filtra. Ostatecznie liczą się karta producenta i oznaczenie wykonania.

Przed zamówieniem powinieneś wiedzieć: do jakiej główki pasuje moduł, jak go zamocujesz i podłączysz, czym go zasilisz oraz czy źródło światła jest już w zestawie. Dzięki temu z listy produktów wybierzesz część, którą rzeczywiście da się zastosować w Twojej lampce lub przycisku.

Dobór kompletnego wskaźnika i znaczenie kolorów opisujemy osobno: jak dobrać lampkę kontrolną do pulpitu.